Εκπόνηση Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας

Ν. 5106/2024, Φ.Ε.Κ. Α’ 63/1.5.2024

Σύμφωνα με το άρθρο 1, σκοπός του νόμου είναι
«η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε τρία (3) επίπεδα: 1) στην προστασία των υδάτων, των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος, 2) στη δημιουργία βιώσιμων και ανθεκτικών αστικών περιοχών, στην καταστολή της αυθαίρετης δόμησης και την επίλυση συναφών χωροταξικών και πολεοδομικών ζητημάτων, και 3) στη μείωση του ενεργειακού κόστους των ευάλωτων νοικοκυριών, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, των Τοπικών και Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, και στην περαιτέρω προώθηση και τον εκσυγχρονισμό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.».
Έτσι, σύμφωνα με το άρθ. 2 παρ. ε, το αντικείμενο του νόμου αφορά και στην
«[…] θεσμοθέτηση αστικής πολιτικής και σχεδίων αστικής ανθεκτικότητας».

Σύμφωνα με το άρθρο 45 για την «Εκπόνηση Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας», οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ συντάσσουν Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.). Με το από 5/5/2026 ΦΕΚ Β 2506/2026 εκδόθηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.).

Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας για Δήμους και Δημόσιους Φορείς

Η Arrow Engineering αναλαμβάνει την εκπόνηση Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.) για Δήμους, Περιφέρειες και δημόσιους φορείς, σύμφωνα με τον Ν. 5106/2024 και τις τεχνικές προδιαγραφές του ΦΕΚ Β’ 2506/05.05.2026.

Τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας αποτελούν ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό εργαλείο για την προσαρμογή των πόλεων στις σύγχρονες περιβαλλοντικές, κοινωνικές, χωρικές και κλιματικές προκλήσεις. Στόχος τους είναι η διάγνωση του βαθμού ανθεκτικότητας μιας περιοχής, η ανάδειξη των βασικών κινδύνων και η διαμόρφωση ρεαλιστικών παρεμβάσεων που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής, την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και τη βιωσιμότητα του αστικού περιβάλλοντος.

Με πολυετή εμπειρία σε τεχνικές, χωρικές, συγκοινωνιακές και συμβουλευτικές υπηρεσίες προς δημόσιους φορείς, η Arrow Engineering υποστηρίζει κάθε στάδιο της διαδικασίας: από τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων έως τη διαμόρφωση προτάσεων, τη σύνταξη του φακέλου Σ.Α.Α. και την τεκμηρίωση των απαιτούμενων δράσεων.

Τι είναι το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας

Το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.) είναι ένα στρατηγικό σχέδιο που αποτυπώνει την ικανότητα ενός Δήμου ή μιας περιοχής να αντιμετωπίζει και να προσαρμόζεται σε πιέσεις και κινδύνους όπως:

• η κλιματική αλλαγή,
• οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα,
• οι υψηλές θερμοκρασίες και η μικροκλιματική υποβάθμιση,
• οι προβληματικές ή ανεπαρκείς υποδομές,
• το γερασμένο κτιριακό απόθεμα,
• η ενεργειακή ανεπάρκεια,
• η προσβασιμότητα και η μικροκινητικότητα,
• η κοινωνική συνοχή και η προστασία ευάλωτων ομάδων,
• η ανάγκη καλύτερης πολιτικής προστασίας.

Μέσα από το Σ.Α.Α. διαμορφώνεται ένα συνεκτικό πλαίσιο χωρικών, τομεακών και διατομεακών παρεμβάσεων, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της βιωσιμότητας και της λειτουργικότητας του Δήμου.

Γιατί είναι απαραίτητο για τους Δήμους

Οι Δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν ολοένα πιο σύνθετες προκλήσεις: έντονα καιρικά φαινόμενα, πλημμυρικούς κινδύνους, θερμικές νησίδες, ανεπαρκείς υποδομές, πιέσεις στο δημόσιο χώρο, ανάγκες προσβασιμότητας και απαιτήσεις καλύτερης διαχείρισης πόρων.

Το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας βοηθά τον Δήμο να:

• καταγράψει με τεκμηριωμένο τρόπο την υφιστάμενη κατάσταση,
• εντοπίσει κρίσιμες αδυναμίες και τρωτότητες,
• αξιολογήσει κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή,
• ιεραρχήσει τις ανάγκες του,
• οργανώσει παρεμβάσεις με σαφές χρονοδιάγραμμα,
• συνδέσει δράσεις με διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις,
• ενισχύσει την πολιτική προστασία,
• βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών,
• υποστηρίξει τη λήψη αποφάσεων με δείκτες και τεκμηριωμένα δεδομένα.

Τι περιλαμβάνει η εκπόνηση Σ.Α.Α.

Η Arrow Engineering αναλαμβάνει την πλήρη υποστήριξη του φορέα εκπόνησης για τη σύνταξη του φακέλου του Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας. Η μεθοδολογία μας ακολουθεί τις επίσημες τεχνικές προδιαγραφές και περιλαμβάνει τα εξής βασικά στάδια:

1. Διάγνωση του βαθμού αστικής ανθεκτικότητας

Στο πρώτο στάδιο πραγματοποιείται αναλυτική καταγραφή και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης της περιοχής παρέμβασης.

Εξετάζονται ενδεικτικά:

• πληθυσμιακά και δημογραφικά δεδομένα,
• πολεοδομικά και χωρικά χαρακτηριστικά,
• κυκλοφοριακά στοιχεία,
• υφιστάμενες υποδομές,
• κτιριακό απόθεμα,
• χώροι πρασίνου και κοινόχρηστοι χώροι,
• προσβασιμότητα,
• υποδομές μικροκινητικότητας,
• μέσα μαζικής μεταφοράς,
• ιστορικά κλιματικά δεδομένα,
• ακραία καιρικά φαινόμενα,
• υφιστάμενος επιχειρησιακός σχεδιασμός του Δήμου.

Η διάγνωση περιλαμβάνει επίσης SWOT ανάλυση, καταγραφή χρόνιων πιέσεων, υφιστάμενων και μελλοντικών προκλήσεων, καθώς και εξαγωγή τεκμηριωμένων συμπερασμάτων.

2. Εκτίμηση επικινδυνότητας και τρωτότητας

Η ομάδα της Arrow Engineering προχωρά στον προσδιορισμό κρίσιμων παραμέτρων και στην εκτίμηση της επικινδυνότητας και τρωτότητας της περιοχής παρέμβασης.

Η ανάλυση αυτή λαμβάνει υπόψη κινδύνους που μπορεί να επηρεάσουν:

• τον πληθυσμό,
• την ιδιοκτησία,
• τις αστικές υποδομές,
• τις δημοτικές λειτουργίες,
• τις μετακινήσεις,
• το φυσικό και δομημένο περιβάλλον,
• τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Η προσέγγιση βασίζεται σε επίσημα και τεκμηριωμένα δεδομένα, με στόχο την αξιόπιστη αποτύπωση των αναγκών κάθε Δήμου.

3. Υπολογισμός Δεικτών Ανθεκτικότητας

Για την παρακολούθηση της προόδου και την τεκμηρίωση των παρεμβάσεων, υπολογίζονται κατάλληλοι Δείκτες Ανθεκτικότητας.

Οι δείκτες μπορούν να αφορούν ενδεικτικά:

• δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά,
• περιβάλλον και ποιότητα ζωής,
• χρήσεις γης,
• υποδομές,
• μεταφορές,
• προσβασιμότητα,
• κλιματική ανθεκτικότητα,
• πράσινους χώρους,
• δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης,
• πολιτική προστασία,
• δημόσιες συγκοινωνίες και μικροκινητικότητα.

Οι δείκτες αυτοί βοηθούν τον Δήμο να έχει μια σαφή εικόνα των προκλήσεων, αλλά και ένα εργαλείο παρακολούθησης της βελτίωσης με την πάροδο του χρόνου.

4. Προτεραιότητες πολιτικής και διατομεακές συνεργασίες

Στο επόμενο στάδιο διαμορφώνονται οι βασικές προτεραιότητες πολιτικής για την ενίσχυση της αστικής ανθεκτικότητας.

Η διαδικασία περιλαμβάνει:

• καταγραφή των απόψεων του φορέα εκπόνησης,
• ενσωμάτωση των αναγκών της τοπικής κοινωνίας,
• σύνδεση με τον υφιστάμενο επιχειρησιακό και στρατηγικό σχεδιασμό,
• συσχέτιση με το Περιφερειακό Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή,
• εντοπισμό ζωνών υψηλής τρωτότητας,
• σύνδεση με άλλες πολιτικές και θεματικά πεδία,
• προσδιορισμό πιθανών συνεργασιών με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.

Σκοπός είναι το Σ.Α.Α. να μην αποτελεί μια απομονωμένη μελέτη, αλλά ένα πρακτικό και εφαρμόσιμο εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού.

5. Σχέδιο παρεμβάσεων, δράσεων και συνεργασιών

Η Arrow Engineering διαμορφώνει ένα συνεκτικό και ρεαλιστικό σχέδιο παρεμβάσεων για την περιοχή μελέτης.

Οι παρεμβάσεις μπορούν να σχετίζονται με:

• αντιπλημμυρική προστασία,
• πράσινες και μπλε υποδομές,
• βελτίωση μικροκλίματος,
• αναβάθμιση κοινόχρηστων χώρων,
• ενίσχυση προσβασιμότητας,
• βιώσιμη κινητικότητα,
• ενεργειακή αναβάθμιση,
• προστασία ευάλωτων ομάδων,
• υποδομές πολιτικής προστασίας,
• βελτίωση του δημόσιου χώρου,
• διαχείριση όμβριων υδάτων,
• παρεμβάσεις σε περιοχές αυξημένης τρωτότητας.

Κάθε πρόταση συνοδεύεται από σαφή περιγραφή, περιοχή εφαρμογής, στρατηγικό στόχο και αναμενόμενα αποτελέσματα.

6. Σχέδιο δράσης, χρονοδιάγραμμα και προϋπολογισμός

Το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας ολοκληρώνεται με τη σύνταξη αναλυτικού σχεδίου δράσης.

Το σχέδιο περιλαμβάνει:

• προτεινόμενες δράσεις και παρεμβάσεις,
• περιοχή εφαρμογής,
• επισπεύδοντα φορέα,
• σύνδεση με υφιστάμενα σχέδια και πολιτικές,
• δείκτες παρακολούθησης,
• ενδεικτικό προϋπολογισμό,
• πιθανές πηγές χρηματοδότησης,
• χρονικό ορίζοντα υλοποίησης,
• απαιτούμενες ενέργειες ωρίμανσης,
• αναμενόμενα αποτελέσματα.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Δήμος αποκτά ένα λειτουργικό εργαλείο για την οργάνωση, παρακολούθηση και σταδιακή υλοποίηση των προτεινόμενων παρεμβάσεων.

7. Χαρτογραφική τεκμηρίωση και γεωχωρικά δεδομένα

Στο πλαίσιο του Σ.Α.Α. προβλέπεται η σύνταξη χαρτών και η επεξεργασία γεωχωρικών δεδομένων για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης και των προτεινόμενων παρεμβάσεων.

Η Arrow Engineering διαθέτει εμπειρία στη χρήση γεωχωρικών εργαλείων και μπορεί να υποστηρίξει:

• συλλογή και οργάνωση χωρικών δεδομένων,
• αποτύπωση υποδομών και κρίσιμων σημείων,
• παραγωγή θεματικών χαρτών,
• σύνταξη χαρτογραφικού υλικού,
• επεξεργασία αρχείων shapefile,
• υποστήριξη γεωπληροφοριακών απαιτήσεων του φακέλου Σ.Α.Α.

Η τεκμηριωμένη χωρική ανάλυση αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αξιολόγηση των κινδύνων και την επιλογή στοχευμένων παρεμβάσεων.

Η προσέγγιση της Arrow Engineering

Η Arrow Engineering συνδυάζει τεχνική γνώση, χωρική ανάλυση, εμπειρία σε δημόσια έργα και κατανόηση των αναγκών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η ομάδα μας μπορεί να υποστηρίξει ολοκληρωμένα την εκπόνηση Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας με ειδικότητες και τεχνογνωσία που καλύπτουν:

• πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό,
• συγκοινωνιακές και κυκλοφοριακές αναλύσεις,
• γεωπληροφορική και χαρτογραφική τεκμηρίωση,
• περιβαλλοντική αξιολόγηση,
• ανάλυση υποδομών,
• βιώσιμη κινητικότητα,
• στρατηγικό σχεδιασμό,
• τεχνική συμβουλευτική προς δημόσιους φορείς.

Στόχος μας είναι η παραγωγή ενός Σ.Α.Α. που δεν περιορίζεται σε τυπική συμμόρφωση με τη νομοθεσία, αλλά προσφέρει πραγματική αξία στον Δήμο, στους πολίτες και στο αστικό περιβάλλον.

Οφέλη για τον Δήμο

Με την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας, ο Δήμος αποκτά:

• σαφή εικόνα της υφιστάμενης κατάστασης,
• τεκμηριωμένη αποτύπωση κινδύνων και τρωτοτήτων,
• οργανωμένο σχέδιο δράσης,
• προτάσεις παρεμβάσεων με προτεραιότητες,
• δυνατότητα σύνδεσης με χρηματοδοτικά εργαλεία,
• ενίσχυση της πολιτικής προστασίας,
• βελτίωση της ποιότητας ζωής,
• καλύτερη προετοιμασία απέναντι στην κλιματική αλλαγή,
• εργαλείο παρακολούθησης και αξιολόγησης της προόδου.

Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας σύμφωνα με τον Ν. 5106/2024 και το ΦΕΚ 2506/2026

Η εκπόνηση των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας αποτελεί μια σημαντική διαδικασία για τους Ο.Τ.Α. Α’ και Β’ βαθμού, καθώς συνδέεται άμεσα με την ανάγκη προσαρμογής των πόλεων στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και με τη διαμόρφωση ανθεκτικών, βιώσιμων και λειτουργικών αστικών περιοχών.

Η Arrow Engineering παρακολουθεί το θεσμικό πλαίσιο και τις τεχνικές προδιαγραφές και παρέχει ολοκληρωμένη υποστήριξη σε κάθε Δήμο ή δημόσιο φορέα που επιθυμεί να προχωρήσει στην κατάρτιση Σ.Α.Α.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας;

Το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας είναι ένα στρατηγικό σχέδιο που αξιολογεί την ανθεκτικότητα μιας περιοχής και προτείνει παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών, κοινωνικών, χωρικών και κλιματικών προκλήσεων.

Ποιους φορείς αφορά;

Αφορά κυρίως Δήμους και Περιφέρειες, δηλαδή Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, καθώς και ευρύτερα σχήματα συνεργασίας όπου απαιτείται.

Τι περιλαμβάνει ένα Σ.Α.Α.;

Περιλαμβάνει διάγνωση της υφιστάμενης κατάστασης, εκτίμηση κινδύνων και τρωτότητας, δείκτες ανθεκτικότητας, προτεραιότητες πολιτικής, σχέδιο παρεμβάσεων, πρόγραμμα δράσης, χρονοδιάγραμμα, προϋπολογισμό και χαρτογραφική τεκμηρίωση.

Γιατί είναι σημαντικό για έναν Δήμο;

Επειδή βοηθά τον Δήμο να εντοπίσει τις κρίσιμες ανάγκες του, να οργανώσει παρεμβάσεις, να ενισχύσει την πολιτική προστασία, να βελτιώσει την ποιότητα ζωής και να προετοιμαστεί αποτελεσματικά απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Μπορεί η εκπόνηση του Σ.Α.Α. να ανατεθεί σε εξωτερικό ανάδοχο;

Ναι. Η εκπόνηση μπορεί να ανατεθεί σε εξωτερικό ανάδοχο μέσω των νόμιμων διαδικασιών, εφόσον ο φορέας εκπόνησης το επιλέξει.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η Arrow Engineering;

Η Arrow Engineering μπορεί να αναλάβει την τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη για όλα τα στάδια: συλλογή δεδομένων, ανάλυση, υπολογισμό δεικτών, διαμόρφωση προτάσεων, χαρτογραφική τεκμηρίωση, σύνταξη φακέλου και υποστήριξη του φορέα έως την ολοκλήρωση του Σ.Α.Α.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Αν εκπροσωπείτε Δήμο, Περιφέρεια ή δημόσιο φορέα και επιθυμείτε να προχωρήσετε στην εκπόνηση Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας, η Arrow Engineering μπορεί να σας υποστηρίξει με ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική προσέγγιση.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε τις ανάγκες του φορέα σας και να σχεδιάσουμε τα επόμενα βήματα για την κατάρτιση ενός αξιόπιστου, τεκμηριωμένου και εφαρμόσιμου Σ.Α.Α.