Το Πράσινο Ταμείο ενεργοποίησε την πρόσκληση «Σ.Α.Α. 2026» για τη χρηματοδότηση της εκπόνησης Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας από τους Δήμους της χώρας. Η δράση εντάσσεται στον Άξονα Προτεραιότητας 1 «Δράσεις Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου» του χρηματοδοτικού προγράμματος «Δράσεις Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου 2026» και διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 16.144.800 ευρώ.
Η συγκεκριμένη πρόσκληση δημιουργεί μια ουσιαστική ευκαιρία για τους Δήμους να χρηματοδοτήσουν ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο, το οποίο δεν περιορίζεται στην καταγραφή των προβλημάτων, αλλά οργανώνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, την αναβάθμιση των υποδομών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Τι χρηματοδοτεί το πρόγραμμα ΣΑΑ 2026
Τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας αποτελούν στρατηγικά σχέδια μέσω των οποίων:
- αξιολογείται ο βαθμός ανθεκτικότητας των οικισμών,
- εντοπίζονται οι βασικές αδυναμίες και τρωτότητες,
- καθορίζονται προτεραιότητες πολιτικής,
- οργανώνονται χωρικές, τομεακές και διατομεακές παρεμβάσεις,
- καταρτίζεται συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης,
- προσδιορίζονται το χρονοδιάγραμμα, ο προϋπολογισμός και ο τρόπος παρακολούθησης των δράσεων.
Το Σ.Α.Α. καλείται να αντιμετωπίσει τόσο υφιστάμενα όσο και μελλοντικά προβλήματα, όπως οι πλημμύρες, οι υψηλές θερμοκρασίες, η μικροκλιματική υποβάθμιση, οι προβληματικές υποδομές, το γερασμένο κτιριακό απόθεμα, η ενεργειακή ανεπάρκεια, η πίεση στους φυσικούς πόρους και οι δυσκολίες προστασίας των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Ποιοι Δήμοι μπορούν να χρηματοδοτηθούν
Δικαιούχοι της πρόσκλησης είναι όλοι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού της χώρας. Δυνατότητα υποβολής έχουν επίσης σύνδεσμοι δύο ή περισσότερων Δήμων, υπό την προϋπόθεση ότι για τα διοικητικά όρια κάθε Δήμου θα υποβληθεί μία μόνο πρόταση.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι, παρότι η γενική νομοθεσία για τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας αφορά ευρύτερα τους Ο.Τ.Α., η συγκεκριμένη χρηματοδοτική πρόσκληση του Πράσινου Ταμείου απευθύνεται στους Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού.
Πότε υποβάλλονται οι προτάσεις
Η ηλεκτρονική υποβολή των προτάσεων ξεκινά στις 20 Ιουλίου 2026 και η πρόσκληση παραμένει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Οι προτάσεις δεν θα αξιολογηθούν όλες μαζί μετά τη λήξη της προθεσμίας. Αντίθετα, εφαρμόζεται διαδικασία άμεσης αξιολόγησης με σειρά προτεραιότητας εισερχομένου. Κάθε πλήρης πρόταση μπορεί να εξετάζεται και να εντάσσεται χωρίς να απαιτείται να ολοκληρωθεί προηγουμένως η περίοδος υποβολής. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη προετοιμασία του φακέλου έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής στην πρόσκληση, δηλαδή η 31η Δεκεμβρίου 2026, δεν πρέπει να συγχέεται με τη γενική προθεσμία ολοκλήρωσης των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας, η οποία έχει οριστεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Πόση είναι η χρηματοδότηση ανά Δήμο
Το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης δεν είναι ίδιο για όλους τους Δήμους. Καθορίζεται με βάση:
- τον μόνιμο πληθυσμό του Δήμου σύμφωνα με την απογραφή του 2021 και
- τον βαθμό κλιματικής τρωτότητας της Περιφέρειας στην οποία ανήκει.
Για Δήμους με πληθυσμό έως 1.000 κατοίκους, το ποσό ορίζεται σε 10.000 ευρώ, ενώ για Δήμους από 1.001 έως 2.000 κατοίκους ανέρχεται σε 20.000 ευρώ, πριν από την προσθήκη του ΦΠΑ.
Για Δήμους άνω των 2.000 κατοίκων εφαρμόζεται ο τύπος:
Α = Τ × (20.000 € + Κ × 40.000 €)
Ο συντελεστής Κ προκύπτει από την πληθυσμιακή κατηγορία και ο συντελεστής Τ από τον βαθμό τρωτότητας της αντίστοιχης Περιφέρειας. Ο Οδηγός περιλαμβάνει αναλυτικό πίνακα με το ανώτατο ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε Δήμο, τόσο χωρίς όσο και με ΦΠΑ.
Σε περίπτωση κοινού Σ.Α.Α. από δύο ή περισσότερους Δήμους, ο πληθυσμιακός συντελεστής προσαυξάνεται κατά 50%, ενώ η μέγιστη αμοιβή δεν μπορεί να υπερβεί τις 150.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Είναι η εκπόνηση του ΣΑΑ πλήρως χρηματοδοτούμενη;
Η χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου μπορεί να καλύψει το συνολικό ποσό της σύμβασης, εφόσον αυτό δεν υπερβαίνει το εγκεκριμένο ποσό ένταξης και το ανώτατο ποσό που αντιστοιχεί στον συγκεκριμένο Δήμο.
Επομένως, η εκπόνηση μπορεί πρακτικά να καλυφθεί κατά 100% μέσα στο επιλέξιμο όριο χρηματοδότησης. Εάν ο προϋπολογισμός της υπηρεσίας είναι μεγαλύτερος, ο Δήμος πρέπει να εγκρίνει την κάλυψη της διαφοράς από ίδιους πόρους.
Γιατί το ΣΑΑ αποτελεί σημαντική ευκαιρία για έναν Δήμο
Η χρηματοδότηση δεν αφορά απλώς την εκπλήρωση μιας νομοθετικής υποχρέωσης. Μέσω του Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας, ο Δήμος μπορεί να αποκτήσει:
- ολοκληρωμένη αποτύπωση των κινδύνων και των τρωτοτήτων του,
- χαρτογραφική τεκμηρίωση των περισσότερο ευάλωτων περιοχών,
- μετρήσιμους δείκτες αστικής ανθεκτικότητας,
- ιεράρχηση έργων και παρεμβάσεων,
- οργανωμένο πρόγραμμα δράσης με κόστος και χρονοδιάγραμμα,
- ώριμες προτάσεις που μπορούν να συνδεθούν με επόμενα χρηματοδοτικά εργαλεία,
- καλύτερο συντονισμό μεταξύ τεχνικών υπηρεσιών, περιβάλλοντος και πολιτικής προστασίας.
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις μπορούν να αφορούν, μεταξύ άλλων, την αύξηση του αστικού πρασίνου, τη βελτίωση του μικροκλίματος, τη συγκράτηση των όμβριων υδάτων, την εξοικονόμηση νερού, την αναβάθμιση των κοινόχρηστων χώρων και την προστασία των ευάλωτων ομάδων.
Ολοκληρωμένη υποστήριξη από την Arrow Engineering
Η εκπόνηση ενός Σ.Α.Α. απαιτεί συνδυασμό χωρικού σχεδιασμού, περιβαλλοντικής αξιολόγησης, ανάλυσης υποδομών, γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών και οργάνωσης ενός εφαρμόσιμου σχεδίου δράσης.
Η Arrow Engineering υποστηρίζει τους Δήμους από το αρχικό στάδιο ελέγχου της χρηματοδότησης και της προετοιμασίας του φακέλου έως τη συλλογή δεδομένων, τη χαρτογραφική ανάλυση, την αξιολόγηση των κινδύνων και την ολοκληρωμένη εκπόνηση του Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η προθεσμία υποβολής;
Η ηλεκτρονική υποβολή πραγματοποιείται από τις 20 Ιουλίου έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Μπορεί ένας Δήμος να υποβάλει περισσότερες από μία προτάσεις;
Όχι. Κάθε Δήμος μπορεί να συμμετέχει σε μία μόνο πρόταση για τα διοικητικά του όρια, είτε αυτοτελώς είτε μέσω συνδέσμου Δήμων.
Μπορεί να χρηματοδοτηθεί ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση;
Ναι, υπό προϋποθέσεις. Η σύμβαση ή η έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί μετά την 1η Μαΐου 2024, να εξελίσσεται ομαλά και να μην έχει ήδη πληρωθεί το τμήμα για το οποίο ζητείται χρηματοδότηση.
